آیا ممکن است به اوتیسم پنهان مبتلا باشم؟ این سؤالی است که برخی از افراد هنگام مشاهده علائم خفیف اوتیسم از خود میپرسند. نکته مهم این است که اصطلاح «اوتیسم پنهان» بهصورت گسترده استفاده نمیشود. این اصطلاح معمولا به سطح یک اختلال طیف اوتیسم اشاره دارد. در ادامه این مطلب، به علائم اوتیسم پنهان میپردازیم و شما را با روشهای تشخیص و درمان آن آشنا میکنیم.
اوتیسم پنهان چیست؟
اوتیسم پنهان یک اصطلاح پزشکی رسمی نیست و ممکن است برای توصیف ویژگیهای اوتیسمی که در نگاه اول کمتر آشکار هستند یا افرادی که برخی از ویژگیهای خود را در تعاملات اجتماعی پنهان میکنند، به کار رود. اوتیسم سطح ۱ نیز یکی از سطوح اختلال طیف اوتیسم است که بر اساس میزان حمایت موردنیاز فرد در ارتباطات اجتماعی و رفتارهای محدود و تکراری تعیین میشود. برخی افراد دارای ویژگیهای اوتیسم سطح ۱ ممکن است در موقعیتهای اجتماعی عملکرد نسبتاً مستقلی داشته باشند، اما همچنان در زمینههایی مانند ارتباط اجتماعی، سازگاری با تغییرات یا پردازش محرکهای حسی به حمایت نیاز داشته باشند.
علائم اوتیسم پنهان چیست؟
علائم بیماری اوتیسم پنهان ممکن است بهصورت متفاوتی در کودکان و بزرگسالان بروز کنند. ازآنجاییکه این علائم اغلب خفیف هستند، میتوانند منجر به تشخیص دیرهنگام یا تشخیص نادرست ویژگیهای اوتیسم بهعنوان تفاوتهای شخصیتی شوند.
علائم اوتیسم پنهان (بزرگسالانی که مبتلا به اوتیسم خفیف یا پنهان هستند) به گونه ای است که بیمار، خود را فردی با اضطراب اجتماعی، درکنشده یا با حساسیت بیش از حد به برخی از محرکها توصیف کند. بسیاری از آنها با تقلید از دیگران، علائم اوتیسم خود را پنهان میکنند. علائم اوتیسم پنهان در بزرگسالان عبارتاند از:
- مشکل در خواندن نشانههای غیرکلامی: بزرگسالان مبتلا به این نوع اوتیسم ممکن است حالات چهره، لحن صدا یا زبان بدن را بهدرستی تفسیر نکنند. این امر ممکن است منجر به سردرگمی یا سوءتفاهم در برخی از موقعیتهای اجتماعی شود
- چالش در گفتوگوهای روزمره: گفتوگوهای روزمره یا برقرارکردن تماس چشمی ممکن است ناخوشایند یا خستهکننده باشد. این امر اغلب منجر به خستگی اجتماعی یا گوشهگیری میشود
- تفسیر تحتاللفظی: کنایهها و شوخیها ممکن است گیجکننده باشند. بزرگسالان مبتلا به این نوع اوتیسم اغلب این موارد را بهصورت تحتاللفظی تفسیر میکنند که میتواند بر ارتباطات اجتماعی یا کاری تأثیر بگذارد
- نیاز به روتین: نیاز شدید به ساختار و پیشبینیپذیری یکی از علائم رایج است. تغییرات غیرمنتظره ممکن است باعث استرس، اضطراب یا مشکل در سازگاری شوند
- علاقهمندیهای شدید و خاص: تمرکز عمیق بر موضوعات خاص، میتواند لذتبخش باشد؛ ولی ممکن است مکالمات یا روتینها را تحتتأثیر قرار دهد
- مشکل در کنترل احساسات: احساس درماندگی در محیطهای ناآشنا یا بیش از حد تحریککننده، بهویژه پس از پنهانکردن طولانیمدت علائم، میتواند منجر به بیحسی، تحریکپذیری یا طغیان هیجانی شود
تفاوت اوتیسم پنهان با اوتیسم آشکار چیست؟
مهمترین تفاوت بین اوتیسم پنهان (سطح یک اوتیسم) و اوتیسم آشکار (سطح دو و سه اوتیسم)، شدت علائم است. لازم به ذکر است اوتیسم آشکار نیز اصطلاح رسمی تشخیصی نیست و مقایسه بهتر است بر اساس سطح حمایت موردنیاز انجام شود.
افراد در سطح 2 اوتیسم مشکلات ارتباطی شدیدتری در مقایسه با سطح 1 دارند و افراد در سطح 3 دارای مشکلات قابلتوجه در زندگی روزمره هستند. میزان حمایت لازم، تفاوت دیگر این دو است. افراد در درجه یک اوتیسم نیازمند حمایت کمی هستند؛ ولی افراد در درجه 2 و 3 اوتیسم به حمایت قابلتوجهی نیاز دارند.
چالش های زندگی با فرد مبتلا به اوتیسم پنهان
زندگی با فردی که ویژگیهای اوتیسم سطح ۱ دارد، ممکن است در برخی موقعیتها با چالشهایی همراه باشد. یکی از مهمترین این چالشها، تفاوت در شیوه ارتباط و تعامل اجتماعی است. برای مثال، فرد اوتیستیک ممکن است در تفسیر زبان بدن، حالات چهره، لحن صدا یا پیامهای غیرمستقیم با دشواری مواجه شود. این تفاوتهای ارتباطی گاهی میتوانند باعث سوءتفاهم میان فرد و اعضای خانواده یا شریک عاطفی او شوند.
نیاز به پیشبینیپذیری و توجه به محرکهای حسی نیز میتواند بر زندگی روزمره تأثیر بگذارد. برخی افراد اوتیستیک ممکن است نسبت به محرکهایی مانند صدا، نور، لمس یا محیطهای شلوغ حساسیت بیشتری داشته باشند و تغییرات غیرمنتظره در برنامه روزانه برایشان دشوار باشد. در چنین شرایطی، شناخت نیازهای فرد و ایجاد محیطی متناسب با این نیازها میتواند به کاهش فشار و سوءتفاهم کمک کند.
در روابط عاطفی، تفاوت در شیوه بیان احساسات و برقراری ارتباط نیز ممکن است چالشهایی ایجاد کند. ممکن است فرد اوتیستیک احساسات خود را به شیوهای متفاوت نشان دهد یا در تفسیر برخی نشانههای عاطفی و غیرکلامی طرف مقابل با مشکل مواجه شود. بااینحال، اوتیسم به معنای ناتوانی در برقراری روابط عاطفی نیست و بسیاری از افراد اوتیستیک به داشتن روابط صمیمانه و عاشقانه علاقهمند هستند.
برای کاهش این چالشها، ارتباط روشن و مستقیم، توجه به نیازهای حسی، احترام به تفاوتهای فردی و ایجاد محیطی قابل پیشبینی میتواند مفید باشد. همچنین بهتر است اعضای خانواده و شریک عاطفی به جای تفسیر رفتارهای فرد بر اساس الگوهای رایج، درباره نیازها و شیوه ارتباطی مناسب با خود او گفتوگو کنند. پژوهشهای جدید نیز بر این نکته تأکید دارند که بهبود ارتباط فقط به تغییر رفتار فرد اوتیستیک محدود نمیشود و طرف مقابل نیز باید در نحوه ارتباط خود انعطاف ایجاد کند.
چگونه اوتیسم پنهان تشخیص داده می شود؟
تشخیص اختلال طیف اوتیسم شامل چندین مرحله است که عبارتاند از:
- تاریخچه رشد: تشخیص با بررسی تاریخچه رشد که شامل رشد زبان، رفتار سازگار و ارتباطات اجتماعی است، آغاز میشود. متخصصان اغلب از والدین درخواست میکنند مشاهدات خود را از اوایل کودکی تا سنین مدرسه به اشتراک بگذارند
- مشاهده: در این مرحله، متخصصان رفتارها، مهارتهای اجتماعی و چالشهای ارتباطی را در محیطهای ساختاریافته و غیرساختاریافته ارزیابی میکنند. آنها ممکن است نحوه تعامل فرد با دیگران، پیروی از دستورات یا پاسخ به ورودیهای حسی را مشاهده کنند
- آزمونها و آزمایشها: در این مرحله، متخصصان از ابزارهایی مانند برنامه مشاهده تشخیصی اوتیسم و پرسشنامههای غربالگری مختلف برای ارزیابی علائم استفاده میکنند
در برخی مراکز ممکن است روشهایی مانند نقشه مغزی اوتیسم برای بررسی فعالیت مغز مورد استفاده قرار گیرند؛ بااینحال، تشخیص اختلال طیف اوتیسم بر اساس ارزیابی بالینی، سابقه رشدی و رفتاری و مشاهده علائم انجام میشود و نقشه مغزی بهتنهایی روش استانداردی برای تشخیص اوتیسم محسوب نمیشود.
اوتیسم پنهان از چه سنی قابل تشخیص است؟
اوتیسم میتواند در اوایل کودکی شناسایی شود، اما در برخی افراد، بهویژه کسانی که ویژگیهای کمتر آشکار یا masking دارند، تشخیص تا نوجوانی یا بزرگسالی به تأخیر میافتد. عوامل مختلفی در این امر نقش دارند که عبارتاند از:
- جنسیت: مطالعات نشان میدهند که دختران اوتیسم ویژگیهایی مانند خجالتیبودن یا گوشهگیری دارند. ازآنجاییکه والدین و دیگران اغلب این ویژگیها را عادی تلقی میکنند، تشخیص دشوار میشود
- پنهانکردن: افراد اوتیسم اغلب علائم خود را برای پذیرفتهشدن در جامعه پنهان میکنند. پنهانکردن شامل رفتارهایی مانند مجبورکردن خود به برقرارکردن تماس چشمی، تقلید حالات چهره و تلاش برای غلبه بر خستگی اجتماعی است
- تشخیص نادرست: تشخیص نادرست در میان افراد مبتلا به اوتیسم خفیف بسیار متداول محسوب میشود؛ ولی این امر در میان بزرگسالان مبتلا در مقایسه با کودکان مبتلا بسیار متداولتر است
از کجا بفهمیم ممکن است اوتیسم پنهان داشته باشیم؟
وجود چند علامت بهتنهایی به معنی ابتلا به اوتیسم نیست. اما اگر با چالشهای ارتباط اجتماعی یا مشکل در درک نشانههای غیرکلامی روبهرو هستید یا علاقهمندیهای شدیدی دارید، ممکن است به این نوع اوتیسم مبتلا باشید. با مراجعه به کلینیکهای معتبری مانند تهرانآرتیاماس و ارزیابی توسط متخصصان باتجربه آنها، میتوانید بفهمید آیا به این نوع اختلال مبتلا هستید یا خیر.
اوتیسم پنهان با چه شرایطی ممکن است اشتباه گرفته شود؟
ازآنجاییکه علائم این نوع اوتیسم خفیف هستند، ممکن است با مشکلات رشدی یا سلامت روان زیر اشتباه گرفته شوند:
- اختلال بیشفعالی: هر دو میتوانند شامل مشکلات توجه باشند؛ ولی کودکان مبتلا به اوتیسم اغلب روتینهای سختگیرانهتر و چالشهای ارتباط اجتماعی بیشتری دارند
- اضطراب اجتماعی: افراد مبتلا به اوتیسم علاوه بر ترسیدن از تعامل اجتماعی، اغلب در درک گفتوگوها نیز مشکل دارند
- اختلالات یادگیری: اختلالات یادگیری معمولا بر مهارتهای تحصیلی تأثیر میگذارند؛ ولی اوتیسم رشد اجتماعی و رفتاری را بهصورت گستردهتری تحتتأثیر قرار میدهد
آیا اوتیسم پنهان درمان می شود؟
در حال حاضر روشی برای درمان اوتیسم و از بین بردن اختلال طیف اوتیسم وجود ندارد؛ بااینحال، برخی مداخلات و حمایتها میتوانند به بهبود مهارتهای ارتباطی، تعاملات اجتماعی، استقلال و مدیریت برخی چالشهای مرتبط با اوتیسم کمک کنند. نوع مداخله بر اساس نیازهای هر فرد تعیین میشود و ممکن است شامل گفتاردرمانی، کاردرمانی یا برخی مداخلات رفتاری باشد.
جمعبندی
درک اوتیسم پنهان و جایگاه آن در دستهبندی اختلال طیف اوتیسم، میتواند به خانوادهها و افراد کمک کند علائم را بهتر بشناسند. این اصطلاح بهصورت غیررسمی استفاده میشود؛ ولی شناسایی و حمایت زودهنگام، میتواند بهصورت قابلتوجهی بر مهارتهای ارتباطی، تعاملات اجتماعی و زندگی روزمره بگذارد.
پست قبلی
پست بعدی
بله. این نوع که سطح یک اوتیسم است، به حمایت کمی نیاز دارد و اغلب با نام اوتیسم خفیف نیز شناخته میشود.
علائم اوتیسم اغلب در دوران کودکی، معمولا پیش از سن 3 سالگی ظاهر میشوند؛ ولی تشخیص علائم اوتیسم خفیف ممکن است دشوارتر باشد.
اوتیسم با افزایش سن بهتر نمیشود. با افزایش سن و مواجه با چالشهای بیشتر، برخی علائم ممکن است آشکارتر و شدیدتر شوند.
بله. مداخلات زودهنگام مانند ABA، گفتاردرمانی و کاردرمانی، میتوانند به بهبود مهارتهای ارتباطی، کاهش رفتارهای تکراری و بهبود رفتار سازگار در زندگی روزمره کمک کنند.
دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید